From Lance to Landis is een verrijkte uitgave van L.A. Confidentiel (2004), waarin werd uiteengezet dat Armstrong en zijn ploeg gebruikmaakten van een georganiseerd dopingprogramma. Verdachtmakingen rondom de Amerikaan zijn vooral in Frankrijk nooit uit de lucht geweest. Als liefhebber van de heroïek van de wielersport kunnen de twijfels eenvoudig worden genegeerd en betiteld als overdreven Frans chauvinisme. Na het lezen van From Lance to Landis valt echter niet te ontkomen aan de conclusie dat het verhaal toch wat anders in elkaar steekt. Zo is er bijvoorbeeld de georganiseerde bloeddoping door de Amerikaanse wielerploeg tijdens de Spelen van ’84, onder leiding van Armstrong’s persoonlijke coach Chris Carmichael. Daarnaast is er de lang verzwegen intensieve samenwerking tussen de veroordeelde dopingarts Michele Ferrari. En tot slot de twee keer dat Armstrong in 1999 daadwerkelijk positief werd bevonden, maar beide keren met de schrik vrijkwam. De eerste keer werd er bij een positieve testosteron-test plotsklaps een medisch attest voor schrale billen uit de hoge hoed getoverd. De tweede keer verwezen er in 2005 zes op epo positief bevonden bloedstalen naar Armstrong. De UCI verklaarde echter dat deze op onrechtmatige wijze verworven waren en verklaarde het bewijs teniet. De rol van de UCI en toenmalig voorzitter Hein Verbruggen is volgens Walsh sowieso twijfelachtig. Toen Michele Ferrari, in 1994 ploegarts van dopingarmada Gewiss, in een vraaggesprek met l’Equipe aangaf het gebruik van epo even gevaarlijk te vinden als het drinken van tien liter sinaasappelsap werd deze berichtgeving door Verbruggen aangeduid als hypocriet journalistiek broddelwerk. Volgens Verbruggen duidde het lage aantal betrapte renners op een schone wielersport.

 From Lance to Landis getuigt van een knap staaltje onderzoeksjournalistiek. Alhoewel veel van de door hem aangehaalde feiten en geruchten al langer in de wielerwereld circuleerden, weet Walsh weet ze met elkaar te verbinden, daarbij gebruikmakend van betrouwbare bronnen. Niet in de laatste plaats dient de rechtszaak die Armstrong in 2005 aanspande tegen SCA Promotions genoemd te worden. Risicoverzekeraar SCA weigerde een miljoenenbedrag aan Amstrong’s geldschieter Tailwind Sports uit te keren nadat Armstrong’s positieve epo-test aan het licht kwam. Alhoewel Armstrong de zaak won, kwam tijdens de procedure een aantal spraakmakende getuigen aan het woord. De Australische fysioloog Michael Ashenden weigerde bijvoorbeeld te geloven dat Armstrong zijn overwinningen zonder doping behaalde en bekeek daarvoor kritisch onderzoeksgegevens van de Amerikaanse arts Ed Coyle. Laatstgenoemde claimt dat een toegenomen Vo²max, gewichtsverlies en een meer efficiente pedaaltred Amstrong na zijn ziekte tot een onoverwinnelijke renner maakte. Ashenden is zo overtuigd van zijn gelijk dat hij Coyle recentelijk aanklaagde wegens wetenschappelijk falen. Van een nog grotere impact is de instant-message conversatie tussen Armstrong’s voormalige U.S. Postal-ploeggenoten Frankie Andreu (bekende in 2006 tegenover de New York Times dat hij in 1999 epo gebruikte) en Jonathan Vaughters (momenteel ploegleider bij Garmin-Chipotle). Uit de uiteenzetting blijkt dat illegale bloedtransfusies tot de dagelijkse U.S. Postalpraktijk behoorden.

De tijdens de hoorzitting opgeroepen getuige Betsy Andreu doet onder ede verslag van een ziekenhuisgesprek in 1996 waarbij Amstrong tegenover artsen verklaart in het verleden onder meer epo, steroïden, cortisonen en testosteron gebruikt te hebben. Bij dit gesprek was ook Stephanie McIlvain aanwezig. Deze medewerkster van Oakley en goede vriendin van zowel Andreu als Armstrong onderschrijft tegenover meerdere personen, waaronder Greg Lemond en de auteurs van het boek, het ziekenhuisgesprek. Onder ede verandert zij echter plots van mening en herinnert zich hier niets meer van. Ontegenzeggelijk bewijs dat de arm van Armstrong ver reikt is dit niet, maar het past wel binnen het plaatje van een renner die zich er niets aan gelegen laat liggen tegenstanders middels dreigementen de mond te snoeren. Bekend is het verhaal van Lemond die in de pers uit niet te begrijpen waarom Armstrong zich inliet met Michele Ferrari. Zijn bekende uitspraak dat “If [Armstrong's] clean, it’s the greatest comeback. And if he’s not, then it’s the greatest fraud“, leidde tot het dreigement dat Trek, de producent van Lemond Bikes, deze overeenkomst zou ontbinden.

 De stapel indirect bewijs waarop Walsh zijn verhaal baseert tekent een beeld van Lance Armstrong dat veel lezers versteld zal doen staan. Of de renner gedurende zijn hele loopbaan verboden stimulerende middelen heeft gebruikt valt momenteel niet aan te tonen, al was het alleen maar dat de UCI de medische gegevens van renners beschouwt als vertrouwelijk. Dat Armstrong niet is ingegaan op de recente uitnodiging van het Franse dopingbureau AFLD de stalen nogmaals te laten onderzoeken en daarmee zijn blazoen te kunnen zuiveren zal Walsh (en de meeste lezers van het boek) daarom allerminst verbazen.

De vete tussen Michael Ashenden en Ed Coyle:

http://www.cyclingnews.com/news.php?id=features/2008/armstrong_coyle08

L.A. Confidentiel:

http://en.wikipedia.org/wiki/L._A._Confidentiel

Het boek is niet zozeer een aanklacht tegen het gebruik van doping, maar meer tegen het afschuiven van verantwoordelijkheden van renners, artsen en bovenal ploegleiders. Niet zij, maar de soigneurs delven het onderspit wanneer er dopingmisbruik aan het licht komt. Dat D’hont daarom een lans breekt voor collega Willy Voet, de Festinaverzorger die op 8 juli 1998 wordt aangehouden met een auto vol epospuiten en daarmee één van de grootste dopingschandalen ooit ontketent, komt niet als een verrassing. Voet is de duivelse verpersoonlijking van het epotijdperk en wordt door iedereen, zijn collega’s voorop, ook als zodanig behandeld. Kopman Richard Virenque huilde krokodillentranen, beroept zich op zwijgrecht en maakte een glansrijke comeback. De ploegleiders kwamen eveneens met de schrik vrij.

Dat de openbaringen komen uit de koker van een voormalig soigneur als D’hont geeft het boek een grote mate van betrouwbaarheid. Zijn alom bekende bijnaam in het peloton luidde Jef Bidon: hij was bij renners en ploegleiders vermaard om zijn ‘bidonneke’. Gedurende de jaren zeventig bevatte het volgens D’hont onder meer het longinhoudvergrotende middel Alupent dat lang niet op de dopinglijsten voorkwam en ‘zijn’ renners een groot voordeel ten opzichte van concurrenten gaf. Tot ver in de jaren negentig, bijvoorbeeld bij Telekom, zouden renners rijden op het bidonneke van Jef, vanzelfsprekend met een met de tijd meegaande inhoud. Al weet D’hont ook te vertellen dat het placebo-effect van het bidon alleen renners ook geregeld vleugels gaf.

D’hont kwam voor het eerst, zij het vanaf een afstand, in aanraking met stimulerende middelen tijdens een zesdaagse in Antwerpen. Daar zag hij renner Rik van Steenbergen na een teleurstellende puntenkoers smoezen met zijn verzorger Gust Naessens, maar een koers later op de dag de spreekwoordelijke stenen uit de straat rijden. Het beeld dat Naessens Steenbergen heimelijk een met vloeistof gevulde glazen spuit gaf waarmee de renner in het toilet verdween en met een lege spuit terugkeerde zou niet uit D’honts gedachten verdwijnen. Hij was zelf ook een begenadigd renner, zowel op de weg als op de baan en won gedurende zijn actieve loopbaan zo’n 130 koersen. Het was een collega-renner die hem een adres in Frankrijk zou geven waar zijn ‘diamanten’, het middel Tonedron (een mengeling van aspirine en amfetamine), vrij te verkrijgen waren. D’hont zou de pillen jarenlang met wisselend succes gebruiken (de slapeloze nachten na het slikken van een pilletje deden hem bijna de das om), maar uiteindelijk tegen de lamp lopen.

Vanaf 1964 raakte hij werkzaam als wielerverzorger en kwam in die hoedanigheid voor het eerst in aanraking met Walter Godefroot. Een kleine dertig jaar later zou Godefroot D’hont aannemen als soigneur bij Telekom. Het is het hoofdstuk over Telekom dat in de pers de meeste ophef heeft veroorzaakt. D’hont doet namelijk gedetailleerd uit de doeken hoe Godefroot bij de ploeg een efficient werkend dopingsysteem op poten zet. In samenwerking met de universiteit van Freiburg werd ervoor gezorgd dat de renners onder begeleiding gebruik maakten van cortisonen en later ook epo. Wanneer de artsen niet beschikbaar waren werden de verzorgers geïnstrueerd de renners te behandelen. Volgens D’hont waren veel van de medicijnen afkomstig uit België en werd de financiële afhandeling verzorgd door een onderneming van Godefroot. In 1993 werd de eerste spuit gezet in kopman Olaf Ludwig, later zouden vele andere renners volgen. Ook beschrijft D’hont hoe medeploegleider Rudy Pevenage in de winter voorafgaand aan de door Riis gewonnen Tour van 1996 potjes urine naar een laboratorium in Gent stuurde. Uit de testen die gedaan werden kon hij opmaken hoe lang testosteron en andere syntetische producten nodig hadden om niet meer opspoorbaar te zijn. Aldus kon men Riis optimaal klaarstomen zonder dat hij betrapt kon worden.

De openbaringen van D’hont zouden afgelopen jaar onder meer leiden tot bekentenissen van Eric Zabel en Bjarne Riis (volgens D’hont in 1996 rijdend met een levensbedreigende hematocrietwaarde van 64 procent). Ploegleiders Walter Godefroot en Rudy Pevenage ontkennen nog steeds, evenals Jan Ullrich.

Het boek staat bol van het persoonlijke verhalen van oud-collega’s, soigneurs, journalisten en zijn echtgenote Helen. Deze verslagen dienen als achtergrond om te ontdekken waarom Simpson op 13 juli 1967 stierf op de flanken van de Mont Ventoux. Het stoort Fotheringham dat vooral het gebruik van amfetamine wordt aangehaald als doodsoorzaak. Collega-renners als Jacques Anquetil en Rudy Altig gebruikten ook. “We are not sportsmen, we are professionals”, aldus Altig. Niet voor niets verklaarde tourarts Pierre Dumas verder dat Simpson ten onder was gegaan aan de Anquetil-cocktail: een combinatie van pijnstillers, stimulerende- en slaapmiddelen. “All this stuff scared me shitless”, aldus de arts in l’Equipe.

Simpson verdiende zijn geld met fietsen en succes diende te gelde gemaakt te worden.“The thing is not the position you finished. How much did you make”, schreef hij in 1959 aan zijn collega George Shaw. Na Simpson’s overwinning in het WK van 1965 reed hij binnen drie weken achttien races voor vijfhonderd euro elk, een kleine twintigduizend kilometer in totaal. “A champion has to fight for his place constantly”, aldus zijn agent Daniel ‘Rockefeller’ Dousset.

“Professional racing is a bit of a rat race, but if I’m one of the top rats I can bear it”, zegt Simpson in de BBC-documentaire ‘The world of Tom Simpson’ (1965). Nadat hij in 1966 nauwelijks kon fietsen vanwege een ski-ongeval en dus zijn regenboogtrui nauwelijks kon verzilveren, was het seizoen van 1967 cruciaal. Hij had zichzelf nog twee jaar gegeven om een bedrag van 85.000 euro bij elkaar te rijden en zo verzekerd te zijn van een goede oude dag. Ook zou een goede klassering in de Tour een beter contract opleveren bij het Italiaanse Salvarani, waarbij hij in 1968 zou tekenen. In de Tour van 1967 reed Simpson te behoudend naar de zin van Dousset, die hem tijdens een diner op 12 juli waarschuwde voor dalende criteriumgages in het naseizoen. Na dit gesprek met Dousset weet ploeggenoot Colin Lewis te vertellen dat het volgens een geagiteerde Simpson de volgende dag een ‘make-or-break day’ zou zijn.

De Tour van 1967 was met een afstand van ruim 48.000 kilometer één van de zwaarste naoorlogse Tour-edities ooit en Simpson was niet in vorm. Volgens tourarts Dumas stierf de renner al drie dagen voor de fatale 13e juli: tijdens een Alpenetappe gaf hij over en had diarree-aanvallen. Fotheringham beschrijft minutiueus hoe de dood tot stand kon komen, te beginnen bij Simpson’s gebruik van stimulerende middelen. Hij schafte in 1967 voor het astronomische bedrag van 1.500 euro een jaarvoorraad Tonedrine aan. De obsessieve manier van het verbeteren van zijn prestaties, zij het met materiaal of door voeding, kan volgens de auteur naar amfetamineverbuik doorgetrokken worden. “If it takes ten to kill you, I’ll take nine”, aldus Simpson.

Dat het op 13 juli 1967 op de Mont Ventoux onmenselijk heet was, getuigen spreken van 54 graden Celsius, had hitte-uitputting en een ernstige zonnensteek, gecombineerd met uitdrogingsverschijnselen tot gevolg. Het gebruik van amfetamine zorgde daarnaast voor een extra hoge lichaamstemperatuur. Simpson reed verder onder invloed van twee stemmingsbeïnvloedende middelen: amfetamine en cognac. De kopgroep die hij in zicht had werkte, mede door de drugs, als een extra rode doek. Uiteindelijk was Simpson’s hart gewoonweg niet meer in staat voldoende bloed rond te pompen en kregen zijn hersenen geen zuurstof meer. Het toedienen hiervan door Pierre Dumas volstond niet de renner weer tot leven te wekken toen deze voor de tweede keer in het taluut belandde. Volgens Fotheringham zijn knecht Harry Hall en arts Pierre Dumas niet schuldig aan de dood van Simpson. Hall gehoorzaamde slechts zijn kopman toen deze “Put me back on my bike” zei nadat hij voor de eerste keer van de weg raakte. Dumas zou verantwoordelijk zijn voor Simpson’s dood door hem met een helicopter naar een ziekenhuis te vervoeren en daardoor in hogere, en daardoor nog zuurstofarmere lucht, terecht te komen. Simpson was echter al lang overleden en niet meer te redden. “There is virtually no chance that het could have been saved, unless he happened to fall of in front of an hospital with an intensive care unit”, aldus Fotheringham.

De auteur heeft aangetoond dat er achter de renner Simpson veel meer schuilgaat dan de veronderstelde dopingdood. Hij heeft aantoonbaar gemaakt dat de wielersport met de dood van Simpson een gedreven mens en een uitzonderlijk talentvolle coureur verloren heeft. Dat hij daarbij het onontkoombare dopingvraagstuk aan de orde stelt, maakt dat het boek ook nog eens veel actualiteitswaarde heeft. Wist u bijvoorbeeld dat de Tour van 1968 werd uitgeroepen tot Tour de Santé (Ronde van de Gezondheid)?